Trong thị trường bất động sản hiện nay, việc mua bán nhà đất bằng giấy tay hoặc chỉ thông qua vi bằng đang trở thành một vấn đề nhức nhối. Nhiều người mua vì thiếu kinh nghiệm hoặc tin vào lời hứa của người bán đã chấp nhận ký kết biên bản bàn giao tài sản thông qua vi bằng thay vì thực hiện công chứng hợp đồng mua bán theo quy định của pháp luật. Vậy thực chất vi bằng bàn giao tài sản nhà đất không qua công chứng có giá trị pháp lý ra sao?
Bản chất của vi bằng là gì?
Nhiều người đang hiểu sai lệch về chức năng của vi bằng. Theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng chỉ là văn bản ghi nhận lại các sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến.
Vi bằng KHÔNG có chức năng thay thế hợp đồng công chứng, KHÔNG có giá trị chứng minh quyền sở hữu tài sản (nhà đất) và KHÔNG làm phát sinh quyền sang tên quyền sử dụng đất.
Tại sao nhiều người vẫn chọn "vi bằng bàn giao"?
Thông thường, các giao dịch này xảy ra với loại hình nhà đất chưa có sổ đỏ riêng, nhà đất nằm trong quy hoạch, hoặc đất nông nghiệp phân lô trái phép. Người bán thường đưa ra vi bằng như một bằng chứng để tạo niềm tin rằng "giao dịch đã có luật sư/thừa phát lại xác nhận", khiến người mua lầm tưởng rằng mình đã an toàn về mặt pháp lý.
Những rủi ro pháp lý cực kỳ nghiêm trọng
Việc dựa vào vi bằng để bàn giao tài sản nhà đất mà không qua công chứng tiềm ẩn hàng loạt rủi ro mà người mua phải đối mặt:
- Giao dịch vô hiệu: Theo Luật Đất đai và Luật Nhà ở, hợp đồng mua bán nhà đất bắt buộc phải được công chứng, chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền. Một văn bản vi bằng ghi nhận việc bàn giao không thể làm hợp pháp hóa một giao dịch mua bán trái luật.
- Rủi ro mất trắng tài sản: Nếu người bán mang tài sản đó đi thế chấp, bán cho người khác có đầy đủ giấy tờ hợp pháp, hoặc bị kê biên tài sản, người mua bằng vi bằng sẽ không có quyền lợi đối với nhà đất đó.
- Không thể sang tên: Cơ quan đăng ký đất đai sẽ từ chối mọi yêu cầu sang tên quyền sử dụng đất nếu không có hợp đồng mua bán được công chứng.
- Tranh chấp kéo dài: Khi có tranh chấp xảy ra, vi bằng chỉ là nguồn chứng cứ chứng minh có việc giao nhận tiền hoặc bàn giao chìa khóa, không phải là bằng chứng xác lập quyền sở hữu.
Lời khuyên của chuyên gia tài chính
Nếu bạn đang có ý định đầu tư hoặc mua nhà ở, hãy tuân thủ nghiêm ngặt các quy định sau:
- Tuyệt đối không dùng vi bằng để thay thế cho hợp đồng mua bán công chứng.
- Luôn yêu cầu người bán xuất trình sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) bản gốc và kiểm tra thông tin tại Văn phòng Đăng ký đất đai.
- Giao dịch thanh toán nên thực hiện qua ngân hàng để đảm bảo tính minh bạch.
- Nếu bất động sản không đủ điều kiện để công chứng (do thiếu giấy tờ, đang tranh chấp, đất quy hoạch), hãy dừng giao dịch ngay lập tức để bảo vệ số tiền tích lũy của mình.
Kết luận
Vi bằng bàn giao tài sản nhà đất không qua công chứng không phải là "tấm khiên" bảo vệ bạn trước pháp luật. Đó chỉ là hình thức ghi nhận hành vi. Hãy luôn là người tiêu dùng thông thái, ưu tiên các giao dịch minh bạch, hợp pháp để tránh rơi vào cảnh "tiền mất tật mang" trong các giao dịch bất động sản đầy rủi ro.
Bình luận